ŞİİRDİR GÖZYAŞI
  Tanzimat Edebiyatı
 
TANZİMAT EDEBİYATI
1                 Tanzimat Fermanının ilanından sonra bu edebiyatın tohumları serpilmeye başlamıştır.
2                 Batılı tarzda ilk eserler bu dönemde verilmeye başlanmıştır.
3                 Hak, adalet, özgürlük, vatan kelimeleri b u dönemde ilk defa kullanılmaya başlanmıştır.
4                 Tanzimat edebiyatı kendi arasında ikiye ayrılır.(Birinci-ikinci dönem)
5                 Yazı dilini halkın anlayacağı dile yakınlaştırmaya çalışmışlardır.
6                Tiyatroyu halkı aydınlatma aracı olarak görmüşlerdir.
7                 Toplumcu bir çizgi tutmaya çalışmışlardır.
8                 Divan edebiyatındaki “bölüm güzelliğine” karşın “konu bütünlüğüne, güzelliğine” önem vermişlerdir.
9                 Tanzimat birinci dönem sanatçıları(Şinasi, N. Kemal, Ziya Paşa, Ahmet Mithat) ikinci dönem sanatçılarına göre daha halkçı olmuşlardır.
 
 
BİRİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATI
1                 Divan edebiyatını eleştirmelerine rağmen onun etkisinden kurtulamamışlardır.
2                 Vatan millet, hak adalet, özgürlük gibi kavramlar ilk defa bu dönemde kullanılmaya başlanmıştır.
3                 Batılı anlamda ilk esereler bu dönemde verilmeye başlanmıştır.
4                 Toplumu bilinçlendirmek için edebiyatı bir araç olarak görmüşlerdir.
5                 Dilin sadeleşmesi gerektiğini söylemişler ancak pek başarılı olamamışlardır bu konuda.
6                 Roman, modern hikâye, tiyatro, gazete, eleştiri, anı bu dönemde kullanılmaya başlanmıştır.
7                 Bu dönemin sanatçıları aynı zamanda devlet adamı sıfatı da taşıyorlardı.
8                 Klasizim(Şinasi, A.Vefik Paşa) romantizm (N. Kemal, A. Mithat) den etkilenmişlerdir.
 
 
 
BİRİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATI SANATÇILARI
 
ŞİNASİ   (1826–1871)
1                 Edebiyatımıza birçok yeniliğin yerleşmesini sağlamıştır.
2                 Asıl adı İbrahim’dir.
3                İlk tiyatro, ilk şiir çevirisi, ilk özel gazete, ilk makale, ilk noktalama işaretini kullanan kişidir.
4                 Halk için sanat görüşünü benimsemiştir.
5                İlk tiyatro eserimizi: ŞAİR EVLENMESİ ni yazdı.
6                 İlk makaleyi yazdı: TERCÜMAN-I AHVAL MUKADDİMESİ
7                 İlk özel gazetesi çıkardı: TERCÜMAN- I AHVAL
8                 Eserleri: Durub u Emsalı Osmaniyye (Osmanlı Atasözleri Kitabı)
                      Tercüme i Manzume (Çeviriler)
                       Müntehabat –ı Eşar(şiirleri)
                      Divan-ı Şinasi
                       Tasvir i Efkâr
 
NAMIK KEMAL (1840–1888)
 
1                 Vatan şairimizdir.
2                 Toplumcu bir sanat çizgisindedir.
3                 Vatan, millet, özgürlük kelimelerini edebiyatta ilk kullanan kişidir.
4                 Tiyatroları oldukça ses getirmiştir. Tiyatroyu bir eğlence ve halkı bilinçlendirme aracı olarak görmüştür.
5                Romantizmin etkisindedir.
6                Eserleri: ilk tarihi romanımız; CEZMİ
                     İlk edebi romanımız ;İNTİBAH
                    Tiyatroları : Vatan yahut Silistre, Zavallı Çocuk, Gülnihal, Kara Bela,Celalettin Harzermşah
                   Eleştiri eserleri: Renan Müdafenamesi, Tahrb-i Harabat (Ziya Paşa’ya karşı)
                                              İrfan Paşa’ya Mektup, Takip
                  Diğer eserleri: Kanije, Silistre Muhasarası, Osmanlı Tarihi, Büyük İslam Tarihi, Evrak-ı Perişan
 
ZİYA PAŞA (1825–1880)
 
1                  İlk edebiyat tarihi taslağı sayılan “Harabat”eserini yazmıştır.
2                 Halk şiirinin ve dilinin gerçek edebiyatımız olduğunu belirten “Şiir ve İnşa”adlı makalesini yazmasına rağmen kendisi böyle davranmamıştır.
3                  Biçimce eski içerikçe yeni olmaya gayret göstermiştir.
4                  Terkib-i bent, terci i bent’leri meşhurdur.
5                  Bir çok dizesi halk arasında atasözü gibi kullanılmıştır.
6                  Eserleri: Zafername, Harabat, Eş’ar-ı Ziya, Defter-i Amal, Terkib-i Bent, Terci-i Bent
 
AHMET MİTHAT EFENDİ (1844–1912)
 
1                              Halk için roman geleneğini benimsemiştir.
2                              Halkın anlayacağı bir dilde ve onları ilgilendiren konularda eserler vermiştir.
3                              İlk hikâye örneklerimizden biri sayılan :”Letaif-i Rivayet”i yazmıştır.
4                              Romantizmden etkilenmiştir.
5                              Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Falatun Bey ve Rakım Efendi, Yer Yüzünde Bir Melek, Henüz On Yedi Yaşında.
 
ŞEMSETTİN SAMİ ( 1850–1904 )
 
1                                         Devrinin en büyük dil bilgini sayılmıştır.
2                                          İlk romanımız olan: Taaşşuk –U Talat ve Fıtnat adlı eseri yazmıştır.
3                                          Kamus u Türkî adlı sözlüğü yazmış.
4                                          Kamus u Fransevi ve Kamus-ı Alam’ı yazmıştır.
 
 
AHMET VEFİK PAŞA (1829-1892)
 
1                                                      Tiyatromuzun en büyük kilometre taşı sayılır.
2                                                     Bursa’da kendi adıyla tiyatro kurmuştur.
3                                                     Halkın tiyatroyu sevmesi için özellikle Moliere’den çeviriler yapmıştır.
4                                                      İnfiali Aşk, Dudu Kuşlar, Zor Nikâh, Zoraki Tabip, Kadınlar Mektebi ,Şecere-i Türk eserlerinden bazılarıdır.
 
 
 
 
 
 İKİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATININ ÖZELLİKLERİ
 
1                 Bireysel konulara dönülmüştür.
2                 Sanat, sanat içindir, görüşü benimsenmiştir.
3                 Dil oldukça ağırlaştırılmıştır.
4                 Tiyatro eserleri oynanmak için değil okunmak için yazılmıştır.
5                 Realizm ve natüralizm baskın akımlar olarak göze çarpar.
 
 
İKİNCİ DÖNEM TANZİMAT EDEBİYATININ SANATÇILARI
 
RECAİZADE MAHMUT EKREM (1847- 1914)
 
1                İlk realist romanımız olan: ARABA SEVDASI’nı yazmıştır.
2                 Tevfik Fikret’in akıl hocasıdır.
3                 Muallim Naci ile uzun yıllar süren “eski-yeni”kavgasında yeniyi savunmuştur.
4                 “Sanat sanat içindir ve kafiye kulak içindir”. Görüşünü benimsemiştir.
5                 Oğlunun erken ölümü onu bireysel ve hüzünlü eserler vermeye zorlamıştır.
6                 Her güzel şiirin konusudur”diyerek şiirin konu zenginliğine katkı yapmıştır.
7                 Muallim Naci’nin Zemzeme’sine karşılık DEMDEME adlı kitabı yazmıştır.
8                 Tiyatroları: Afife Anjelik, Çok Bilen Çok Yanılır, Vuslat
9                 Şiirleri: Zemzeme, Nağme-i Seher
10                 Talim-i Edebiyat adlı eseri onun edebiyata dair görüşleri içeren en önemli eseridir.
 
 
 
ABDULHAK HAMİT TARHAN ( 1852–1937)
 
1               Edebiyatımızın en bireysel şairlerindendir.
2                  Batılılaşma hareketinin asıl öncüsü olarak kabul gördüğü için kendisine “şairi azam”(büyük şair) lakabı verilmiştir.
3                 Gözlem ve izlenimleriyle şiir yazmıştır.
4                Düşünen adamdan çok yapan adam özelliği taşımaktadır.
5                Tiyatroları oynanmaya uygun değildir.(Macera-yı Aşk, Sabru Sebat, içli Kızlar, Finten, Nesteren, Liberte )
6                 Romantizmin etkisinde, metafizik konuları, ölüm, aşk gibi temalar içeren eserler vermiştir.
7                Makber, Ölü, Bunlar O’dur, Hacle, Garam, İlham-ı Vatan şiir kitaplarıdır.
 
DÖNEMİN BAĞIMSIZLARI SAYILAN SANATÇILAR
 
 
MUALLİM NACİ (1850–1893)
 
1               Recaizade Mahmut Ekrem’le eski- yeni kavgasında eski’yi savunmuştur.
2                 Batılı tarzda şiirler de yazmıştır.
3                Dili ağırdır ;ancak başarılıdır.
4                 Eserleri: Ateşpare, Füruzan, Şerare (şiir)
                           Demdeme, Muallim (eleştiri)
                           Islahat-ı Edebiye (sözlük)
 
 
NABİZADE NAZIM (1862–1893)
 
1                 İlk köy romanımız kabul edilen: Karabibik’i yazmıştır.
2                 Realizm, natüralizm’in öncülerinden sayılır.
3               İlk psikolojik roman denemesi sayılan: Zehra’yı yazmıştır.
 
 
TANZİMAT EDEBİYATINDA ROMAN VE HİKÂYE
1                Bütün eserler teknik açıdan zayıftırlar.
2                 Duygusal ve acıklı konular işlenmiştir.
3                 Yazarlar olaylara müdahalede bulunmuştur.
4                 Eserlerde karakter oluşturulamamıştır. Genellikle ya iyi ya da kötü özellik taşıyan tipler kullanılmıştır.
5                 İyiler eserlerin sonunda mükâfat alırlar, kötüler de cezalarını alırlar.
6               Tanzimat ikinci dönemin sanatçıları birinci döneminkilere göre daha başarılı olmuştur.
 
TANZİMAT EDEBİYATINDA ELEŞTİRİ
1                Bu dönemde genellikle “eski- yeni”kavgasına dayanan eleştiriler olmuştur.
2                 N.Kemal’in Ernest Renan’ı eleştiren Renan Müdafaanamesi bu dönemin önemli eserlerindendir.
1          Muallim Naci ile Recaizade Mahmut Ekrem arasındaki Demdeme-Zemzeme tartışması da bu dönemin önemli örneklerindendir.
 
TANZİMAT EDEBİYATINDA TİYATRO
1              Tiyatro ilk defa bu dönemde görülmeye başlanmıştır.
2                İlk tiyatro örneği Şinasi’nin Şair Evlenmesi’dir.
3                İlk dönemin sanatçıları tiyatroyu bir eğitim aracı olarak görmüşlerdir.
4                İkinci dönemin sanatçıları da tiyatroyu eğlence olarak görmüşler; ancak onların tiyatroları oynanmak için değil okunmak için yazılmışlardır.
 
  Bugün 1 ziyaretçi (2 klik) kişi burdaydı!  
 
=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=
En güzel şiirde nefret yoktur,kavga yoktur,kin yoktur;sadece sevgi vardır.